Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak to możliwę że samochód z silnikiem turbodiesla mający 300 Nm momentu obrotowego przyspiesza gorzej od benzyny, która ma zaledwie 200 Nm ? Tym rządzi fizyka.

Aby zdać sobie sprawę z tego, jaki wpływ na osiągi auta mają moc i moment obrotowy, warto przeanalizować czynniki decydujące o ruchu samochodu. Pojazd jadący ze stałą prędkością musi pokonywać opory stawiane przez powietrze, opory toczenia opon i inne siły, których wartość rośnie wraz z prędkościa jazdy. O osiągalnej prędkości maksymalnej decyduję moc silnika. Im będzie ona wyższa, tym większą moc oporów będzie w stanie pokonać, czyli większą prędkość może osiągnać samochód. Z kolei podczas przyspieszania do zmieniających się wciąż oporów ruchu dojdzie jeszcze jeden ważny czynnik: bezwładność auta. Im samochód cięższy, tym trudniej silnikowi będzie go rozpędzić. Tę zależność, zwaną też w fizyce drugim prawem Newtona, czujemy intuicyjnie: łatwiej nam rozpędzić niezaładowany rower niż ten, na którym siedziały by dwie osoby. Im rower jest cięższy z tym większą siłą trzeba naciskać na pedały. Odwracając tę zależność: przy takiej samej masie silniejsze naciskanie na pedały nada rowerowi większe przyspieszenie. W samochodzie relacja ta wygląda podobnie. Tu jednak, przy obrotowym ruchu wału silnika odpowiednikiem sił jest moment obrotowy. Im jest on większy, tym przyspieszenie auta może być lepsze. W tym słusznym poniekąd rozumowaniu nie wzięto jednak pod uwagę ważnego czynnika: przełożeń skrzyni biegów.

Zwróćmy uwagę na to, że każda przekładnia zmienia obroty w proporcji równej stosunkowi liczb zębów tych kół, ale też jednocześnie zmienia moment w odwrotnej proporcji. Odnieśmy się do tytułowego przykładu z dieslem oraz silnikiem benzynowym. Zakładając, że oba auta mają osiągnąć podobną prędkość maksymalną i mają podobną masę, przełożenia diesla muszą być znacznie mniejsze. Diesel osiąga bowiem maksymalną moc przy 4000 obr./min, a silnik benzynowy - przyjmijmy 6000 obr./min. Z tego wynika, że skrzynia biegów oraz przekładnia główna w "benzyniaku" będą bardziej redukowały obroty silnika, tym samym proporcjonalnie zwiększając moment na kołach. Może więc dojść do sytuacji, że moment obrotowy na kołach (po przemnożeniu przez przełożenia układu napędowego) będzie w aucie z silnikiem benzynowym wyższy niż w dieslu. To w prostej linii przełożyły się na lepsze przyspieszenie samochodu benzynowego.

* W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że moc decyduję o prędkości maksymalnej auta, a moment obrotowy o przyspieszeniu. Jednak dla ruchu auta istotne są wartości tych parametrów na kołach, anie na silniku - duży wpływ na osiągi będą miały przełożenia skrzyni biegów i przekładni głównej.

* Moc to stosunek momentu w jednosce czasu. Wyraża ona to, jak szybko silnik jest w stanie produkować dany moment.

* Mając podany moment oraz obroty, przy których on występuje, możemy bez problemu wyliczyć moc w tym punkcie. Zależność ta jest następująca: Moc = moment x obroty przez 7025, gdzie moc jest wyrażona w KM, a obroty w obr./min.