Automatyczną skrzynię biegów wymyślono po to, by ułatwić życie. Niestety, to ułatwienie oznacza często duże wydatki.

Nawet najbardziej ortodoksyjny miłośnik mechanicznej skrzyni biegów, który po drodze do pracy musi codziennie pokonywać wielokilometrowe korki, zaczyna myśleć o automacie. Bezsensowne dojeżdżanie na półsprzegle i nieustanne mieszanie pomiędzy pierwszym, a drugim biegiem jest nie tylko męczące, ale także szkodliwe dla klasycznego układu napędowego. Automat z pewnością daje wytchnienie dla lewej stopy kierowcy. Ale czy nie okażę się za mało tolerancyjny wobec naszego portfela?

Przed zakupem

Intuicja podpowiada daleko idącą ostrożność. Używane auta wyposażone w automat są zwykle tańsze niż wersje z manualną skrzynią biegów, ale wynika to po pierwsze z tego, że zazwyczaj nieco więcej palą, a po drugie z ograniczonej ilości specjalistycznych serwisów i wysokich kosztów ew. napraw.

W przypadku starszych samochodów, które kosztują ok. 10-20 tys. zł wartość samej nowej skrzyni to nawet 80% wartości całego auta. Nie można zatem przymykać oczu na jakakolwiek niesprawność. Wszystko musi być jasne przed zakupem. Jeśli nie mamy żadnego doświadczenia w temacie - warto poprosić kogoś kto jeździ już automatem. Niezwykle ważne jest, aby jazdę próbną przeprowadzić w różnych warunkach drogowych, zarówno wtedy, kiedy samochód jest zimnu oraz wtedy, kiedy już się rozgrzeje. Niepokojące jest przede wszystkim szarpanie podczas zmiany przełożeń (czasem ujawnia się tylko w określonym zakresie obrotów), głośna praca, brak możliwości załączenia wybranych przełożeń, wycieki oleju itp. Pomocna jest kontrola jakości oleju w skrzyni. Jeśli po spuszczeniu znajdziemy tam rozmaite opiłki, drobiny uszkodzonych części wewnętrznych - oznacza to poważne problemy. Oczywiście jeśli nieuczciwy sprzedawca przed transakcją wymienił olej - prawdopodobieństwo, że coś w nim znajdziemy gwałtownie spada.

Naprawy

Niezwykle trudno określić koszty potencjalnych napraw automatów. Używane, kompletne skrzynie kosztują zwykle od 3 do 15 tys. zł/ Wszystko zależy od marki i modelu samochodu, oraz jego popularności na rynku. Jeśli w grę wchodzi naprawa skrzyni, o kosztach dowiemy się dopiero po tym jak mechanik rozbierze ją i zweryfikuję części. Tu rozbieżność również jest bardzo duża. Generalnie ceny usług rozpoczynają się od ok. 3-4 tys. zł. Koszt regenerowanego konwertera (w uproszczeniu jest to odpowiednik sprzęgła) wynosi około 1300-2000zł.

Jak jeździć z automatyczną skrzynią biegów?

Holowanie

Podczas holowania przyczepy ogranicz zakres pracy skrzyni biegów o jedno przełożenie. Nie przesadzaj z prędkością. Jeśli często holujesz przyczepę - zainwestuj w dodatkową chłodnicę oleju do skrzyni biegów, ponieważ fabryczny układ chłodzenia może okazać się niewystarczający

W śnieżnych zaspach

Jeśli samochód zakopię się w grząskim podłożu (piasek, śnieg), nie wrzucaj "drive", w oczekiwaniu, że koła same dogrzebią się do asfaltu. Jeśli musisz, zmieniaj przełożenia do jazdy w przód (1,2) i do tyłu bardzo delikatnie, z wyczuciem - w takich przypadkach łatwo uszkodzić skrzynię! Identyczne uwagi dotyczą sytuacji. kiedy utkniemy w błocie lub piasku.

W górach

Odpowiednio wcześniej, przed wyjazdem na górskie serpentyny ogranicz zakres pracy skrzyni biegów o jedno położenie, a w ekstremalnych warunkach nawet o dwa. Nie wprowadzaj silnika na maksymalne obroty - skrzynia zacznie się przegrzewać. Nie pozostawiaj samochodu na stromym wzniesieniu w trybie "park" bez asekuracji hamulcem pomocniczym - uszkodzisz skrzynię biegów.

Pomoc drogowa

W razie awarii, jednym zalecanym rozwiązaniem jest laweta, lub "motylek" podstawiony pod kołami osi napędowej. Awaryjnie, jeśli się da uruchomić silnik, można powoli pokonać kilka kilometrów na holu, w położeniu "neutral". Jeżeli awarii uległa sama skrzynia - holowanie w zasadzie jest niedopuszczalne, ponieważ możemy ją jeszcze bardziej zepsuć.

Nietypowe Automaty:

Skrzynia zautomatyzowana

Idealnym przykładem jest system Salespeed spopularyzowany przez Alfę Romeo. Mamy tu zwykłą mechaniczną skrzynię, klasyczne sprzęgło i... zrobotyzowany moduł odpowiedzalny za obsługę całego mechanizmu.

Plusy: tani serwis. Minusy: awaryjność.

Skrzynia dwusprzęgłowa

Najpopularniejszym reprezentantem jest system DSG w autach z grupy Volkswagena. Mechaniczna skrzynia biegów o specjalnej konstrukcji posiada dwa współosiowe sprzęgła.

Plusy: szybka zmiana biegów, trwałość. Minusy: olbrzymie koszty napraw

Skrzynia bezstopniowa

Przykład: Toyota Prius i skrzynia CVT. Ideą rozwiązania są dwa znajdujące się naprzeciw siebie stożki połączone pasem lub łańcuchem trransmisyjnym. Biegi zmieniają się płynnie, przy charakterystycznym "jęku" silnika.

Plusy: małe wymiary. Minusy: drogi serwis.